Daha önce mahkûm olmuş ve cezasının infazı tamamlandıktan sonra memnu haklarının iadesine karar verilmiş bir kişi devlet memuru olabilir mi? Bu soru, Danıştay daireleri arasında farklı değerlendirmelere konu olmuş ve sonunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından karara bağlanmıştır.
Kanuni Düzenleme: 657 Sayılı Kanun m.48/A-5
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesine göre devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel şartlardan biri şudur:
“Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.”
Olay ve Yargılama Süreci
Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı bir ilçe müftülüğüne hizmetli olarak yerleştirilen davacının ataması, adli sicil kaydında silahlı örgüt kurma veya örgüte katılma suçundan mahkûmiyet bulunduğu gerekçesiyle yapılmamıştır. Davacı hakkında daha önce memnu hakların iadesi kararı verilmiştir.
- Ankara 16. İdare Mahkemesi: Davayı reddetmiştir.
- Danıştay 12. Dairesi: Mahkûmiyete bağlı hak yoksunluğunun memnu hakların iadesi kararıyla ortadan kalktığı ve atamaya hukuki engel bulunmadığı gerekçesiyle kararı bozmuştur.
- İdare Mahkemesi: Önceki kararında ısrar etmiştir.
- Danıştay İDDK (E:2023/444): Israr kararını hukuka uygun bulmuştur.
İDDK’nın Gerekçesi
Kurul’a göre memnu hakların iadesi, mahkûmiyet kararını ortadan kaldıran değil, yalnızca yasaklanmış bazı hakların iadesine yönelik bir karardır. Kanun koyucu, 48/A-5’te sayılan suçlardan mahkûmiyeti, genel af dışında, cezayı kaldıran veya hafifleten özel af hâlinde dahi memuriyete engel saymıştır. Özel aftan daha dar kapsamlı olan ve mahkûmiyeti ortadan kaldırmayan memnu hakların iadesinin ise memuriyete girmeye evleviyetle engel olacağı sonucuna varılmıştır.
Değerlendirme
İDDK kararı oy birliğiyle değil, oy çokluğuyla verilmiş ve kararda çok sayıda karşı oy yer almıştır. Bu durum, konunun hukuken tartışmalı olmaya devam ettiğini göstermektedir. Bu nedenle benzer durumdaki kişilerin, hak kaybına uğramamak için atanmama işlemine karşı süresinde dava açması yararlı olacaktır. Ayrıca mahkûmiyetin adli sicilden silinmesi ile memnu hakların iadesi farklı sonuçlar doğurabileceğinden, kişinin sicil durumu ayrıca incelenmelidir.
Memuriyete atanma, atanmama ve güvenlik soruşturması uyuşmazlıklarında hukuki destek için Bursa İdare Hukuku Avukatı sayfamızı inceleyebilir veya 0532 449 16 01 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
