Hukuki Rehber · Sermaye Piyasası
Satış talimatı gerçekleşmeyen ve payı bloke kalan yatırımcıların hakları, 7596 sayılı Kanun sonrası durum ve açılabilecek davalar
Kısa Cevap
- PBLK, satış talimatı verdiğiniz fon paylarının MKK kayıtlarında “bloke” göründüğünü gösteren koddur; haciz değildir.
- 7596 sayılı Kanun (RG 27.10.2026) sizi geriye etkili olarak alacaklı değil fon pay sahibi saydı. Öncelikli ödeme hakkınız fiilen kalktı.
- Ara ödeme alırsınız (fon başına en fazla 1 milyon TL), ama satış emrini verdiğiniz günün fiyatı üzerinden ödeme şu an mümkün değil.
- En mantıklı yol: SPK’ya karşı idari yargıda iptal ve tam yargı davası ve bu davada Kanun’un Anayasa’ya aykırılığının ileri sürülmesi.
- Ara ödemeyi ihtirazi kayıtla alın, ibra belgesi imzalamayın.
Dava Açma Süresi Ne Zaman Başlar?
Bu konuda farklı görüşler bulunabilir. Kanaatimce, 17 Eylül 2026 tarihli SPK kararlarına (57/1707 ve 57/1708 sayılı kararlar; Bülten 2026/60-61) karşı dava açmak mantıklı bir yol değildir. Çünkü bu kararlar PBLK’lıların lehinedir: kararlara göre, talimat verilmesine rağmen gerçekleştirilmeyen işlemlerin karşılığı olan tutar fona borç yazılacak ve elde edilen nakitle öncelikle ödenecektir. Dolayısıyla buradaki düzenleme zaten yatırımcı lehine bir düzenlemedir. Bu düzenlemeye karşı iptal davası açılması hukuken mantıklı olmadığı gibi, mahkemenin dava açma menfaati bulunmadığı yönünde bir yorumla karşılaşılması ihtimali de doğabilir.
SPK’nın internet sitesinde yaptığı ilanlar ilanen tebliğ niteliği taşımamakta, ayrıca yatırımcılara herhangi bir resmî tebligat da yapılmamış bulunmaktadır. Bu nedenle dava açma süresinin 17 Eylül’de başladığı görüşü, kanaatimce hukuken geçerli bir görüş değildir.
PBLK’lıların fon tasfiye sürecine dahil edilmemeleri ve paralarının öncelikli olarak ödenmesi gerektiği iddiasıyla açılacak iptal davasında ise dava açma süresinin başlangıcı bakımından farklı ihtimaller ortaya çıkabilir:
- Bu istemle SPK’ya başvuru yaptıysanız, idari işlemi bu tarih itibarıyla öğrenmiş sayılacağınızdan dava açma süresini İYUK m.11 uyarınca SPK’ya başvuru tarihine göre hesaplamalısınız.
- Ara ödeme kapsamında hesabınıza para yattıysa, bu ödemeyle PBLK’lı konumundan çıkarıldığınızı ve genel fon tasfiyesi sürecine dahil edildiğinizi öğrenmiş olacağınızdan dava açma süresi bu tarihten itibaren başlayacaktır.
- 7596 sayılı Kanun’un 3/5. fıkrasıyla fon tasfiye sürecinde PBLK’lı ayrımı yapılmayacağı düzenlendiğinden, zayıf bir ihtimal de olsa dava açma süresinin Kanun’un Resmî Gazete’de yayımlandığı 27 Ekim 2026’dan itibaren başladığı düşünülebilir.
- SPK, 22 Ekim 2026’da PBLK yatırımcılarının diğer pay sahipleriyle eşit değerlendirileceğini açıklamıştır. Sürenin bu tarihten başladığı iddia edilse dahi, yukarıda belirtildiği üzere bu ilanlar tebligat niteliği taşımadığından idare mahkemesi, davacının beyan ettiği öğrenme tarihini esas alacaktır.
Her yatırımcının kendi durumuna göre farklı ihtimallerin değerlendirilmesi gerekir. Ancak dava açma süresinin 17 Eylül itibarıyla başlatılması, tarafımca doğru bir hukuki yaklaşım olarak benimsenmemektedir.
1. Ne Oldu? Krizin Özeti
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül 2026’da Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portföy Yönetimi A.Ş.’nin kurucusu olduğu ve TEFAS’ta işlem gören 131 yatırım fonunu alım satıma kapattı ve tasfiyelerine karar verdi. SPK’nın açıklamasına göre bu fonlarda 455.758 tekil yatırımcı bulunuyor.
Bu yatırımcıların önemli bir bölümü, tasfiye kararından önce satış (iade) talimatı vermişti. Ancak fon temerrüde düştüğü veya fiyat açıklayamadığı için paraları hesaplarına geçmedi. Bu kişilerin payları MKK kayıtlarında PBLK koduyla bloke kaldı. Muhalefet milletvekillerinin açıklamalarına göre bu durumdaki yatırımcı sayısı yaklaşık 200.000‘dir.
PBLK yatırımcısının durumu üç kez değişti
- 17 Eylül 2026 – Bülten 2026/61, A/6 bendi: Gerçekleşmeyen satış talimatlarının tutarı fona borç yazılacak ve tasfiyede elde edilen nakitten öncelikle ödenecekti. Yatırımcı fonun alacaklısıydı.
- 28 Eylül – 22 Ekim 2026 – SPK duyuruları: 16 Eylül ve öncesindeki talimatlar tasfiye kapsamına alındı, 17 Eylül talimatlarının tamamı iptal edildi. 22 Ekim’de SPK, PBLK yatırımcılarının diğer pay sahipleriyle eşit değerlendirileceğini açıkladı.
- 27 Ekim 2026 – 7596 sayılı Kanun: Bu yatırımcılar “fon pay sahibi” sayıldı. Kanun 17 Eylül’den geçerli olmak üzere, yani geriye etkili olarak yürürlüğe girdi. Öncelik hakkı fiilen ortadan kalktı.
2. PBLK Nedir?
PBLK, MKK kayıtlarındaki “TEFASP İşlem Blokaj Alt Hesabı”nın kodudur. SPK bu kaydı “pay blokajı alt hesabı” olarak adlandırıyor. Serbest hesaptaki paylar SERB, satış için bloke edilen paylar PBLK koduyla izlenir.
PBLK bir haciz, tedbir veya ödeme taahhüdü değildir. Yalnızca satış talimatınızın TEFAS sürecine girdiğini ve paylarınızın bu nedenle bloke edildiğini gösterir.
Normalde bir fon satışı nasıl tamamlanır?
- Bankanız veya aracı kurumunuz üzerinden satış talimatı verirsiniz.
- Talimat TEFAS’a iletilir; paylarınız SERB hesabından PBLK alt hesabına aktarılarak bloke edilir.
- Fon izahnamesindeki saat sınırına göre (çoğu fonda 13.30) talimat o günün veya ertesi günün fiyatından gerçekleşir.
- Valör günü para hesabınıza geçer ve pay kaydı silinir. SPK’ya göre takas ancak bu son adımla tamamlanır.
Olağan zamanda PBLK kaydı birkaç gün sürer. Fon temerrüde düşünce veya fiyat açıklayamayınca kayıt olduğu yerde kaldı.
Payımın PBLK olduğunu nasıl anlarım?
- e-Devlet üzerinden MKK yatırım fonu bilgileri ekranında, fon payının yanında “PBLK” ibaresi görünür.
- MKK e-Yatırımcı ekranında alt hesap kodu PBLK olarak listelenir.
- Banka ekranında talimat “iletildi”, “iptal” veya “reddedildi” olarak görünebilir.
PBLK kaydı neyi kanıtlar?
| Soru | PBLK cevap verir mi? | Nereden öğrenilir? |
|---|---|---|
| Satış talimatı TEFAS sürecine girdi mi? | Evet | e-Devlet / e-Yatırımcı |
| Talimat hangi gün ve saatte verildi? | Hayır | Banka/aracı kurum emir dökümü |
| Fiyat açıklandı mı, valör günü geldi mi? | Hayır | TEFAS fiyatı, KAP, fon izahnamesi |
| Ne kadar ödeme alınacak? | Hayır | MKK net yatırım tutarı, tasfiye bankası dökümü |
PBLK ekran görüntüsü önemlidir ama tek başına yeterli delil değildir; mutlaka banka emir dökümüyle desteklenmelidir.
Bu fonlar ne tür fonlardı?
Tasfiyedeki fonların büyük bölümü hisse senedi yoğun serbest fonlar ile para piyasası fonlarıdır. Örneğin Pusula Portföy’ün 12 fonundan 9’u hisse senedi yoğun serbest fon, 3’ü para piyasası fonudur. Bu ayrım dava açısından önemlidir:
- Para piyasası fonları düşük riskli (risk değeri 1-2), kısa vadeli ve likit araçlara yatırım yapar; yatırımcının beklentisi mevduata yakın güvenlik ve anında likiditedir. Bu fonların temerrüde düşmesi, portföyün beyan edilen yapıya uygun olmadığına güçlü bir işarettir ve yatırımcı lehine önemli bir argümandır.
- Hisse senedi yoğun serbest fonlar portföyünün en az %80’ini hisse senedine yatıran, nitelikli yatırımcıya yönelik yüksek riskli (6-7) fonlardır. Bu fonlarda idarenin “piyasa riski” savunması daha güçlü olacaktır.
3. Kronoloji: SPK Kararları ve Ödemeler
| Tarih | Gelişme | PBLK yatırımcısı için önemi |
|---|---|---|
| 16.09.2026 | Tera Portföy, KAP’ta bazı fonlarda temerrüt bildirdi. | Fiyatı açıklanmış ama ödenmemiş talimatların doğduğu an |
| 17.09.2026 | SPK 57/1707 (Bülten 2026/60) ile 131 fonu işleme kapattı; 57/1708 (Bülten 2026/61) ile tasfiye esaslarını ve A/6 bendini belirledi. Pusula Portföy’e 2 yıl işlem yasağı, 38 kişi hakkında suç duyurusu. | A/6: talimat tutarı fona borç, öncelikli ödeme |
| 21.09.2026 | Tasfiye süresi 3 aydan 6 aya çıkarıldı. | Ödemelerin gecikmesi |
| 22.09.2026 | Tera, A1, Alnus, Bulls, İnfo ve Pusula Yatırım nezdinde SPKn m.96 tedbiri. | Aracı kurum hesapları ayrı süreç |
| 28.09.2026 | SPK duyurusu: 16.09 ve öncesi talimatlar tasfiye kapsamında; 17.09 talimatlarının tamamı iptal. | 17 Eylül emirleri iptal edildi |
| 30.09–01.10.2026 | Fon başına 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme kararı. | Para piyasası fonlarına öncelik |
| 15.10.2026 | Hedef Portföy’ün 31 fonu ara ödeme kapsamından çıkarıldı (70/1821). | Hedef fonları olağan tasfiyeye geçti |
| 21-22.10.2026 | TBMM, PBLK’lıları “pay sahibi” sayan önergeyi kabul etti; öncelik tanıyan önerge reddedildi. | Alacaklı statüsü kalktı |
| 22.10.2026 | Kanun kabul edildi. SPK “Takas Kesinliği ve PBLK” duyurusunu yayımladı. | SPK: talimat, tamamlanmış takas değildir |
| 26.10.2026 | Tera ve Pusula Portföy’ün faaliyetleri geçici olarak durduruldu (Bülten 2026/75). | Tasfiye bankalara geçti |
| 27.10.2026 | 7596 sayılı Kanun Resmî Gazete’de (S. 33413). SPK 76/1903 sayılı karar (Bülten 2026/76). | PBLK = pay sahibi |
| 30.10.2026 | İlk ara ödemeler. 100 fonda 247.839 yatırımcıya 97,3 milyar TL ödendi. | — |
| 04.11.2026 | Bakan Şimşek: 420.031 kişiye 130,2 milyar TL; 179.449 kişi net yatırım tutarının tamamını aldı. | 1 milyon TL üzeri ve fark alacakları açıkta |
Olağan ve olağanüstü tasfiye ayrımı
- Olağanüstü tasfiye (7596 sayılı Kanun): Tera, Pusula ve Atlas Portföy fonları. Pusula ve Atlas fonlarını Ziraat Bankası, Tera fonlarını İş Bankası tasfiye ediyor.
- Olağan tasfiye: A1 Capital, Bulls, Pardus ve Hedef Portföy fonları. Bunların büyük kısmının tasfiyesi Kanun’dan önce tamamlandı. Kanun yalnızca yayımı tarihinde tasfiyesi bitmemiş fonları kapsadığından, bu fonlardaki PBLK yatırımcıları A/6 kapsamında öncelikli ödeme yapılıp yapılmadığını fon bazında kontrol etmelidir.
4. SPK Ne Dedi?
SPK’nın 22 Ekim 2026 tarihli “Takas Kesinliği ve PBLK Hususlarına İlişkin Basın Duyurusu”ndaki tespitler özetle şöyle:
- TEFAS’ta verilen her satış talimatı kendiliğinden tamamlanmış bir takas değildir; takas, paranın hesaba geçmesi ve pay kaydının silinmesiyle tamamlanır.
- SPKn m.79’daki takas kesinliği kuralı, işlemin hangi aşamada olduğuna bakılmaksızın her TEFAS talimatına uygulanamaz.
- PBLK yatırımcıları 455.758 pay sahibi arasındadır, ayrı bir grup değildir ve diğerleriyle eşit değerlendirilecektir.
Bu duyuru bir basın açıklamasıdır; bağlayıcı bir düzenleme değildir ve bir kanun hükmünü daraltamaz. Öğretide bu yönüyle eleştirilmektedir.
5. 7596 Sayılı Kanun Ne Getirdi?
Kanun: Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun
Sayı / Kabul: 7596 / 22.10.2026
Yayım: 27.10.2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete
Yürürlük (m.8): 17.09.2026 tarihinden geçerli olmak üzere (geriye etkili)
Kapsam (m.1): 17.09.2026’da tasfiyesine karar verilen ve Kanun yayımlandığında tasfiyesi bitmemiş fonlar
PBLK için kilit hüküm: m.3/5
Kanun’un 3. maddesinin beşinci fıkrası, 17.09.2026 ve öncesinde TEFAS’a iletilen, fakat fonun temerrüdü veya fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen talimatlarda payları bloke olan yatırımcıları fon pay sahibi sayıyor.
| Konu | Bülten 2026/61 (A/6) | 7596 sayılı Kanun |
|---|---|---|
| Hukuki sıfat | Fonun alacaklısı | Fon pay sahibi |
| Ödeme sırası | Öncelikli | Diğer pay sahipleriyle aynı |
| Ödemenin ölçüsü | Talimat fiyatı üzerinden alacak | Net yatırım tutarı / tasfiye payı |
| Zararı kim taşır? | Fonda kalanlar | Tüm pay sahipleri (PBLK dahil) |
Devletin ödeme yükümlülüğü var mı? Devlet bütçesinden doğrudan bir tazmin öngörülmedi. Ödemeler fon varlıkları, haksız kazancın iadesi, sorumlulardan tahsilat ve el konulan varlıklardan karşılanacak. Fon varlıklarının yetmediği durumda kalan zarar için devletten tazminat istemenin tek yolu hizmet kusuruna dayalı tam yargı davasıdır.
Net yatırım tutarı nedir?
Fonun nakdi yetmezse, her yatırımcının net yatırım tutarı MKK tarafından hesaplanır: fona yatırdığınız ve çektiğiniz paralar TÜFE ile Yİ-ÜFE ortalamasına göre güncellenir, çıkışlar “ilk giren ilk çıkar” esasıyla düşülür.
Fon yöneticisi gözüyle: Net yatırım tutarı, anaparanızın enflasyona göre korunmuş değeridir; fonun ekranda gördüğünüz getirisini içermez. Sizin asıl kaybınız, “talimat fiyatı × pay adedi” ile “net yatırım tutarı üzerinden alabileceğiniz ödeme” arasındaki farktır. Uzun süredir fonda olan ve yüksek getiri görmüş yatırımcıda bu fark çok büyük olabilir. Dava açıp açmama kararı bu hesaba göre verilmelidir.
Ara ödeme kuralları (m.4 ve SPK’nın 76/1903 sayılı kararı)
- Üst sınır fon başına 1.000.000 TL; net yatırım tutarınız daha düşükse o kadar.
- Ödeme; endekslenmemiş net yatırım tutarı, pay değeri ve 1 milyon TL tavanından en düşüğü ile sınırlı.
- Öncelik unvanında “para piyasası” geçen fonlarda.
- Ara ödeme karşılığında paylarınız geri alınmaz; nihai ödemede mahsup edilir.
- Ara ödeme için davadan vazgeçme şartı yoktur.
- SPKn m.104, 106 veya 107 kapsamındaki fiillere karıştığı SPK’ca tespit edilenlere ödeme yapılmaz.
Paralar nereden gelecek?
İlişkili taraf işlemleriyle veya gerçek ekonomik amacı olmadan fondan çıkarılan değerler fon zararı sayılır. Önce portföy yönetim şirketi, ödemezse onunla birlikte hareket eden kişiler şahsen sorumludur. SPK sorumluları TMSF’ye bildirir, TMSF 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil eder. Geri kazanım hesabındaki paralar başka amaçla kullanılamaz ve haczedilemez.
El konulan ve müsadere edilen varlıklar da fona ve geri kazanım hesabına dönecektir (7596 s.K. m.6). Yatırımcıların ceza soruşturmasına şikâyetçi olarak başvurması bu süreci izleme imkânı verir.
Dikkat: Tasfiye bakiyesi ve geri kazanım hesabı üzerinde haciz ve tedbir yasağı bulunduğundan, adli yargıda alınacak bir karar bile kolayca tahsil edilemeyebilir. Dava stratejisinde bu nokta belirleyicidir.
6. Takasın Kesinliği Sizi Korur mu?
6362 sayılı SPK Kanunu m.79/1’e göre takas talimatları ve takas işlemleri, tasfiye başlasa dahi geri alınamaz ve iptal edilemez.
Yatırımcı lehine
- Kanun “talimat”ı ayrıca sayar; koruma paranın hesaba geçmesine bağlanamaz.
- Hükmün amacı korumayı tasfiyeye rağmen sürdürmektir.
- AB’nin 98/26/EC sayılı Direktifi’nde de koruma, emrin sisteme girdiği anda başlar.
- Temerrüt, vadesi gelmiş bir borcu varsayar; idare hem borcu inkâr edip hem temerrüde dayanamaz.
- SPK’nın kendi A/6 bendi bu talimatları fon borcu saymıştı (güven ilkesi).
SPK ve karşı görüş
- TEFAS klasik bir borsa değildir; fon payları kurucu tarafından ihraç edilip geri alınır.
- Satış emri tek başına karşılıklı eşleşme anlamına gelmez.
- Fondaki varlıkların gün içi değeri bilinmemektedir.
- 7596 sayılı Kanun m.79’dan sonraki ve özel kanundur; mahkemelerin onu uygulaması beklenir.
Değerlendirme: Bu argüman tek başına davayı kazandıracak güçte görünmüyor. Asıl değeri, Kanun’dan önce kazanılmış bir alacak hakkınız olduğunu ve geriye etkili düzenlemenin bu hakkı ortadan kaldırarak Anayasa’ya aykırı bir müdahale yaptığını göstermesidir.
7. Anayasa’ya Aykırılık ve AYM Yolu
İtiraz edilmesi gereken hükümler: 7596 s.K. m.3/5 ikinci cümlesi ve m.8’deki “17/9/2026 tarihinden geçerli olmak üzere” ibaresi.
| Anayasa hükmü | İddia |
|---|---|
| m.2 – Hukuk devleti, geriye yürümezlik | Kanun, yürürlüğünden önce doğmuş ve idarece de tanınmış bir alacağı geriye dönük olarak kaldırdı. |
| m.35 – Mülkiyet (ve AİHS 1 No.lu Protokol m.1) | Vadesi gelmiş para alacağı “mülk”tür; tasfiye payına dönüştürülmesi mülkiyete müdahaledir. AYM’nin SPKn m.13/4’ü iptal eden E.2015/29, K.2015/95 kararı emsal gösterilmektedir. |
| m.10 – Eşitlik | Satış hakkını kullanan yatırımcı ile fonda kalan pay sahibi farklı konumdadır; aynı kurala bağlanmaları eşitsizliktir. |
| m.13 – Ölçülülük | Daha hafif seçenekler (A/6 önceliğinin korunması, tavan getirilmesi) tartılmadı. |
| m.125 – İdarenin sorumluluğu | İdare, eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. |
Anayasa Mahkemesine nasıl gidilir?
- İptal davası (soyut denetim): Sadece Cumhurbaşkanı, TBMM’deki iki büyük parti grubu veya milletvekillerinin beşte biri açabilir. Son gün 26.12.2026. Yatırımcı doğrudan açamaz.
- İtiraz yolu (somut denetim, Anayasa m.152): Görülmekte olan bir davada mahkeme, iddiayı ciddi bulursa dosyayı AYM’ye gönderir. Yatırımcının kanunu AYM önüne taşıyabileceği tek yol budur ve bunun için önce süresinde açılmış bir dava gerekir.
- Bireysel başvuru: Olağan yollar tükendikten sonra 30 gün içinde. Kanunlara karşı doğrudan yapılamaz. Mülkiyet ve eşitlik iddiaları ilk dava dilekçesinden itibaren ileri sürülmelidir.
- AİHM: İç hukuk yolları bittikten sonra 4 ay içinde.
8. Hangi Davalar Açılabilir?
a) İdari yargıda iptal davası (SPK’ya karşı)
Dava konusu olabilecek işlemler: 27.10.2026 tarihli 76/1903 sayılı Kurul kararı; size özgü ödeme hesabı veya bildirim; ve en sağlamı, PBLK alacağınızın öncelikle ödenmesi talebiyle SPK’ya yapacağınız başvurunun reddi.
| Kriter | Açıklama |
|---|---|
| Menfaat | PBLK kaydı veya iptal edilen talimat ile pay sahipliği yeterlidir. |
| Süre | 60 gün (İYUK m.7). SPK’ya başvuru (İYUK m.11) süreyi durdurur; 30 gün içinde cevap verilmezse istem reddedilmiş sayılır. Sürenin başlangıcı için yukarıdaki “Dava Açma Süresi Ne Zaman Başlar?” bölümüne bakınız. |
| Görevli / yetkili mahkeme | Bireysel işlemlerde Ankara İdare Mahkemeleri (SPK Ankara’dadır). 76/1903 sayılı karar düzenleyici işlem sayılırsa ilk derece Danıştay olabilir. |
| Davalı | Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığı |
| Yürütmeyi durdurma | İYUK m.27; dayanak kanun olduğundan zor, ancak tasfiye bakiyesinin dağıtılmasının telafisi güç zarar doğuracağı vurgulanarak istenmeli. |
b) Tam yargı davası (SPK’nın hizmet kusuru)
Fon varlıklarından karşılanamayan zararın devletten istenebileceği tek yoldur (Anayasa m.125).
İleri sürülebilecek kusurlar:
- Geç işleme: Aylardır görülen anormalliklere rağmen SPKn m.96 tedbirlerinin zamanında alınmaması.
- Kötü işleme: Şişirilmiş değerlemeli halka arzlara ve fonların TEFAS’a açılmasına izin verilmesi; satış emirlerinin iptali.
- Hiç işlememe: Özellikle para piyasası fonlarında portföy uygunluğunun denetlenmemesi.
Emsal: Danıştay’ın İmar Bankası kararları (E.2005/2625, K.2005/5753 vd.) denetim kusuruna dayalı sorumluluğun temel referanslarıdır.
Süre: İşlemden doğan zararda iptal davasıyla birlikte. Denetim eksikliğinden doğan zararda zararı öğrenmeden itibaren 1 yıl içinde SPK’ya başvuru, ret üzerine 60 gün içinde dava (İYUK m.13). Temkinli üst sınır 15.09.2027‘dir. Ancak bir yıllık sürenin, uğranılan zararın tam olarak belirlendiği tarihten itibaren başladığına ilişkin çok sayıda Danıştay kararı bulunmaktadır.
Risk: Tasfiye bitmeden zararın “kesinleşmediği” savunması yapılabilir. Bu nedenle başvuru süresi korunmalı, dava bugün belirlenebilen zarar üzerinden açılmalı ve İYUK m.16/4’teki bir defalık miktar artırımı hakkı saklı tutulmalıdır.
c) Adli yargıda alacak davası
Kime karşı: Fonu temsil eden portföy yönetim şirketi; tasfiyeyi yürüten banka (Ziraat / İş Bankası); talimatı TEFAS’a geç ileten banka veya aracı kurum; gerekirse portföy saklayıcısı banka (SPKn m.56).
Şartlar: Asliye ticaret veya tüketici mahkemesi (Yargıtay daireleri arasında farklı kararlar var). Arabulucuya başvuru dava şartıdır (TTK m.5/A, TKHK m.73/A).
Zayıf yönleri: Mahkeme yürürlükteki 7596 sayılı Kanun’u uygulamak zorunda; karar alınsa bile haciz yasağı nedeniyle tahsil zor; görevsizlik ve karşı vekalet ücreti riski var.
Güçlü yönü: Aracı kurumun emir iletme kusuru gibi Kanun’dan bağımsız talepler için uygundur.
d) Ceza soruşturması ve şikâyet
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’ndaki soruşturmaya suçtan zarar gören olarak şikâyet dilekçesi verilmesi, el koyma ve müsadere kararlarının izlenmesi açısından yararlıdır.
Değerlendirmemiz
Birinci ve en mantıklı yol: İdari yargıda SPK’ya karşı iptal ve tam yargı davası açılması ve bu davada 7596 sayılı Kanun’un Anayasa’ya aykırılığının ileri sürülmesidir.
- Önünüzdeki engel bir sözleşme ihlali değil, bir kanun hükmüdür; bu engeli yalnızca Anayasa Mahkemesi kaldırabilir.
- Zarara yol açan işlemler SPK’nın idari işlemleridir; doğal yargı yeri idari yargıdır.
- Hazine kaynağı kullanılmayacağı açıklandığından, kalan zararın tahsil edilebileceği tek kaynak hizmet kusuru davasıdır.
9. Sık Sorulan Sorular
PBLK ne demek? Param hacizli mi?
Hayır. PBLK, satış talimatınızın TEFAS sürecine girdiğini ve paylarınızın bu nedenle bloke edildiğini gösteren MKK kodudur. Haciz veya ödeme taahhüdü değildir.
Satış emrini verdiğim günün fiyatından paramı alacak mıyım?
Mevcut mevzuata göre hayır. Ödeme, net yatırım tutarınız ve tasfiye bakiyesindeki payınız üzerinden yapılır. Talimat fiyatı üzerinden ödeme ancak yargı kararıyla, özellikle Anayasa Mahkemesinin ilgili hükmü iptal etmesiyle mümkün olabilir.
PBLK’lıyım, ara ödeme alabilir miyim?
Evet. Diğer pay sahipleriyle aynı düzende, fon başına en fazla 1 milyon TL ve net yatırım tutarınızla sınırlı olarak alırsınız. Ara ödeme nihai ödemeden düşülür.
Ara ödeme alırsam dava hakkımı kaybeder miyim?
Hayır. Kanunda ve SPK kararında ara ödeme için davadan vazgeçme şartı yoktur. Yeter ki ibra içeren bir belge imzalamayın ve ödemeyi ihtirazi kayıtla kabul edin.
Dava açmazsam param hiç gelmez mi?
Gelir. Ara ve nihai ödemeler dava açmayı gerektirmez. Dava, bu sistemin vermediği farkı (talimat fiyatı farkı veya anapara farkı) istemek içindir.
17 Eylül’de verdiğim satış emrine ne oldu?
SPK’nın 28 Eylül 2026 duyurusuyla iptal edildi; tasfiye bakiyesinden payınız oranında ödeme alacaksınız. Dava açma süresinin başlangıcı tartışmalıdır; ayrıntısı için yukarıdaki “Dava Açma Süresi Ne Zaman Başlar?” bölümüne bakınız. Her durumda hak kaybı yaşamamak için gecikmeden hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.
Emrim reddedildi, PBLK bile olmadım. Hakkım var mı?
Pay sahibisiniz ve ödemelere katılırsınız. Reddedilen emrin değeri için tazminat ihtimali düşüktür; anaparadan kalan fark için asıl yol SPK’ya karşı hizmet kusuru davasıdır.
Kanuna karşı doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurabilir miyim?
Hayır. Yapabileceğiniz, süresinde açılmış bir davada Anayasa’ya aykırılık iddiasını ileri sürmek ve mahkemenin dosyayı Anayasa Mahkemesine göndermesini istemektir.
Kime dava açmalıyım: SPK’ya mı, bankaya mı?
Eldeki verilere göre asıl dava SPK’ya karşı idari yargıda açılmalıdır. Ancak yapılacak ayrıntılı çalışma ve sonradan ortaya çıkacak deliller ile başka kurumların da ihmalinin belgelenmesi halinde bu idareler de davalı olarak gösterilebilir. Bankaya veya portföy şirketine karşı adli dava tamamlayıcıdır. Talimatınızı TEFAS’a zamanında iletmeyen bir banka varsa ona karşı talep ayrıca güçlüdür.
Yatırımcı Tazmin Merkezi zararımı karşılar mı?
YTM, 30 Ekim 2026 duyurusunda fon yatırımcıları bakımından bu aşamada görevli olmadığını açıkladı. Tasfiye bittikten sonra geri kazanılan tutarların dağıtımında rol alabilir.
Devlet zararımı öder mi?
Hükümet Hazine kaynağı kullanılmayacağını açıkladı. Devletin ödeme yükümlülüğü ancak hizmet kusuruna dayanan tam yargı davasında verilecek bir kararla doğabilir.
Dosyanız İçin Değerlendirme
Her yatırımcının emir saati, fon türü, pay adedi ve aldığı ödemeler farklıdır; hangi davanın sizin için anlamlı olduğu ancak bu bilgilerle değerlendirilebilir. Süreler kısa olduğundan belgelerinizle birlikte en kısa sürede iletişime geçebilirsiniz.
sckhukuk@gmail.com0532 449 16 01Buttim İş Merkezi, C Blok 5. Kat No: 5160, Osmangazi / Bursa
Kaynaklar
- 7596 sayılı Kanun metni (özet)
- SPK 76/1903 sayılı karar – usul ve esaslar
- SPK – Tasfiyedeki Fonlara İlişkin Ara Ödeme Duyurusu
- SPK – Takas Kesinliği ve PBLK duyurusu (NTV)
- Bakan Şimşek’in ödeme açıklaması (Gazete Oksijen)
- Fon Koordinasyon Kurulu açıklaması (CNBC-e)
- TBMM PBLK düzenlemesi (Evrensel)
Bu rehber 10 Kasım 2026 itibarıyla kamuya açık kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. SPK bülten ve duyurularının asılları spk.gov.tr üzerinden kontrol edilmelidir.
Yazar: Av. Sercan Coşkun Kulak
Bursa Barosu’na kayıtlı avukat (sicil no: 8140, baro kaydını doğrulayın); eski idare ve vergi mahkemesi hâkimi. Avukatlığa başlamadan önce Ankara ve Kayseri’de idare mahkemesinde, İstanbul’da vergi mahkemesinde hâkim olarak görev yapmıştır. Özgeçmişi ve akademik çalışmaları için profil sayfasını inceleyebilirsiniz.






Comments are closed