Arsa sahibi ile yüklenici arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, uygulamada damga vergisi bakımından sıkça uyuşmazlık konusu olmaktadır. Sözleşmenin kendisi kural olarak damga vergisinden istisna olsa da, sözleşmeye eklenen bazı hükümler ayrıca vergilendirilebilir. Bu yazıda bu ayrımı 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu çerçevesinde ele alıyoruz.
Bir Kâğıtta Birden Fazla Akit Bulunursa Vergi Nasıl Alınır?
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 6. maddesine göre:
- Bir kâğıtta birbirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunursa, bunların her birinden ayrı ayrı vergi alınır.
- Bir kâğıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğmuşsa, damga vergisi en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınır.
- Bir kâğıt üzerinde birden fazla adi kefalet ve garanti taahhüdü bulunması hâlinde bunlardan yalnızca birinden vergi alınır.
Nispi ve Maktu Damga Vergisi
Kanun’un 10. maddesine göre damga vergisi nispi veya maktu olarak alınır. Nispi vergide kâğıtta yazılı belli para, maktu vergide ise kâğıdın mahiyeti esas alınır. Kanun’a ekli (1) sayılı tablonun “Akitlerle İlgili Kâğıtlar” bölümünde, belli parayı içeren mukavelenameler için damga vergisi oranı binde 9,48 olarak belirlenmiştir.
Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri Damga Vergisine Tabi mi?
Noterde düzenleme şeklinde yapılan kat karşılığı inşaat ve taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, kural olarak damga vergisi istisnası kapsamındadır. Ancak Kanun’un 6. maddesi uyarınca asıl akde bağlı diğer işlemler üzerinden damga vergisi alınmasına engel bulunmamaktadır.
Bu nedenle özellikle sözleşmede yer alan ve götürü tazminat (cezai şart) niteliğindeki parasal tutarlar üzerinden damga vergisi tarhiyatı yapılabilmektedir. Sözleşme hazırlanırken bu tür hükümlerin vergisel sonuçları da dikkate alınmalıdır.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Sözleşmedeki cezai şart, teminat ve benzeri parasal hükümler ayrıca incelenmelidir.
- Bu hükümlerin asıl akitten bağımsız mı, yoksa ona bağlı mı olduğu vergilendirme açısından belirleyicidir.
- Yapılan tarhiyata karşı 30 gün içinde uzlaşma talep edilebilir veya vergi mahkemesinde dava açılabilir.
Damga vergisi ve diğer vergi uyuşmazlıklarında hukuki destek için Bursa Vergi Avukatı sayfamızı inceleyebilir veya 0532 449 16 01 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Tarhiyata itiraz süreci için Vergi Cezalarına İtiraz yazımızı okuyabilirsiniz.
