Av. Sercan Coşkun Kulak (eski hâkim) · Son güncelleme: Kasım 2026
İcra takibi kesinleşen bir borç için alacaklının en sık başvurduğu yol, borçlunun maaşına haciz koydurmaktır. İşverene haciz yazısı geldiğinde akla ilk gelen sorular maaşın ne kadarının kesileceği, birden fazla dosya varsa kesintinin artıp artmayacağı ve emekli maaşına haciz konulup konulamayacağıdır. Bu yazıda maaş haczinin kanuni sınırlarını ve hatalı kesintiye karşı başvurulabilecek yolları sade bir dille açıklıyoruz.
İlgili yazılar: Nafaka Nedir? · Vergi Borcu Ödenmezse Ne Olur? · Maaşı Ödenmeyen İşçi Ne Yapabilir?
Kısaca
- Çalışanın maaşının haczedilebilecek kısmı, kural olarak net ücretin dörtte biridir (İİK m.83).
- Birden fazla icra dosyası olsa da kesinti oranı artmaz; hacizler sıraya girer, önceki dosya bitmeden sonrakine geçilmez.
- Nafaka alacakları ayrı bir düzene tabidir ve diğer hacizlerin önüne geçer.
- Emekli aylığı, nafaka ve SGK alacakları dışında borçlunun muvafakati olmadan haczedilemez (5510 sayılı Kanun m.93).
- Fazla veya hukuka aykırı kesintiye karşı, öğrenmeden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir (İİK m.16).
İçindekiler
Maaş Haczi Ne Zaman Konulabilir?
Maaş haczi, icra takibinin kesinleşmesinden sonra alacaklının talebiyle icra dairesi tarafından borçlunun işverenine gönderilen haciz müzekkeresiyle başlar. Ödeme emrine süresinde itiraz edilmişse takip durur ve itiraz kaldırılmadıkça ya da itirazın iptali davası kazanılmadıkça haciz aşamasına geçilemez. Bu nedenle ödeme emrine karşı süresinde tepki vermek, ileride maaştan yapılacak kesintiyi doğrudan etkiler.
Haciz yazısını alan işveren, kanun gereği yazıya cevap vermek ve kesilen tutarları icra dosyasına göndermekle yükümlüdür. İşveren bu yükümlülüğü yerine getirmezse, kesmesi gereken tutardan kendisi de sorumlu tutulabilir (İİK m.355-356). Bu yüzden işçinin işverenden kesintiyi “durdurmasını” istemesi sonuç vermez; itiraz yolu icra dairesi ve icra mahkemesidir.
Maaşın Ne Kadarı Haczedilebilir? Dörtte Bir Kuralı
İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesine göre maaş, ücret ve benzeri gelirler; borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşüldükten sonra haczedilebilir. Ancak kanun, haczedilecek miktarın bu gelirlerin dörtte birinden az olamayacağını da öngörür. Uygulamada icra daireleri, çalışan borçluların maaş hacizlerinde net ücretin dörtte biri oranında kesinti yapılmasını ister.
Hesaplamada esas alınan tutar, vergi ve sigorta primi gibi yasal kesintiler düşüldükten sonra kalan net ücrettir. Ücret niteliğindeki ikramiye, prim ve fazla çalışma ücreti gibi ödemeler de genellikle bu kapsamda değerlendirilir.
Asgari ücretliye haciz konulur mu?
Toplumda “asgari ücrete haciz gelmez” şeklinde yaygın bir kanaat olsa da kanunda asgari ücreti hacizden tümüyle muaf tutan bir hüküm yoktur. Asgari ücretle çalışan işçinin maaşına da dörtte bir oranında haciz konulabilir. Borçlunun bakmakla yükümlü olduğu kişiler ve geçim koşulları, icra müdürünün takdirinde ve şikâyet aşamasında dikkate alınabilecek unsurlardır.
Birden Fazla Haciz Varsa Kesinti Artar mı?
Borçlunun birden çok icra dosyası olması, maaştan yapılacak kesintinin oranını artırmaz. Maaş hacizleri, haciz yazısının işverene ulaştığı tarihe göre sıraya girer. İşveren önce ilk sıradaki dosyaya kesinti yapar; bu dosyadaki borç tamamen ödendikten sonra sıradaki dosyaya geçer. Dolayısıyla üç ayrı dosya için aynı anda üç ayrı dörtte bir kesinti yapılması hukuka aykırıdır.
Bir dosyadaki borç bittiğinde, kesintinin o dosya için durdurulması amacıyla icra dairesinden işverene haczin kaldırıldığını bildiren yazı (fek) gönderilmesi gerekir. Borç bitmesine rağmen kesinti sürüyorsa icra dairesine başvurmak yerinde olur.
Nafaka Alacaklarında Durum
Nafaka alacakları, kanun koyucunun özellikle koruduğu alacaklardandır. İİK m.83, nafaka alacakları için yapılan hacizleri diğer hacizlerden ayrı tutar ve nafakaya öncelik tanır. Bu nedenle maaşında başka hacizler bulunan bir borçlunun maaşından nafaka kesintisi, sıradaki diğer dosyaları beklemeden yapılabilir. Nafaka türleri ve bağlanma koşulları için Nafaka Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
Emekli Maaşı Haczedilebilir mi?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93. maddesine göre SGK tarafından bağlanan gelir, aylık ve ödenekler; kurum alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Kanun ayrıca, bu nitelikteki ödemelerin haczi için yapılan taleplerin, borçlunun muvafakati bulunmadıkça icra müdürü tarafından reddedileceğini açıkça düzenler.
Burada kritik nokta muvafakatin ne zaman ve nasıl verildiğidir. İİK m.83/a, haczi caiz olmayan mallar ile kısmen haczedilebilen gelirlerin haczine ilişkin önceden yapılan anlaşmaların geçersiz olduğunu öngörür. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre kredi sözleşmesi veya senet imzalanırken verilen genel nitelikteki muvafakat, emekli aylığının haczi için yeterli sayılmaz; muvafakatin, belirli bir takip dosyası kesinleştikten sonra o dosya için açıkça verilmiş olması aranır.
Bankaların kredi taksitlerini emekli aylığının yattığı hesaptan otomatik olarak tahsil etmesi ise icra haczinden farklı bir konudur ve sözleşme ilişkisine göre değerlendirilir. Bu konuda somut sözleşme hükümlerine ve güncel içtihada göre ayrıca inceleme yapılması gerekir.
Maaşın Yattığı Banka Hesabına Haciz
Alacaklılar çoğu zaman işverene haciz yazısı göndermenin yanında borçlunun banka hesaplarına da haciz koydurur. Hesaptaki paranın maaştan geldiği ispat edilebiliyorsa, bu paranın da İİK m.83’teki sınırlamaya tabi olduğu kabul edilir; yani maaşın tamamı hesap haczi yoluyla dolaylı olarak alınamaz. Hesapta maaş dışında başka gelirler de varsa, korumanın kapsamı tartışmalı hâle gelebilir. Bu nedenle maaş hesabının ayrı tutulması ve hesap hareketlerinin belgelenmesi, şikâyet aşamasında önemli kolaylık sağlar.
Fazla veya Hatalı Kesintiye Karşı Ne Yapılabilir?
Maaştan dörtte birden fazla kesinti yapılması, aynı anda birden fazla dosyaya kesinti yapılması, emekli aylığına muvafakatsiz haciz konulması veya borç bittiği hâlde kesintinin sürmesi gibi durumlarda başvurulacak yol icra mahkemesine şikâyettir. İİK m.16’ya göre şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılmalıdır. Haczedilmezlik şikâyetinde de kural olarak bu süre esas alınır. Emekli aylığı gibi kanunen haczedilemeyen gelirlerde sürenin işleyip işlemediği tartışmalı olabileceğinden, şikâyetin gecikmeden yapılması önerilir.
Şikâyet dilekçesine maaş bordroları, kesinti yapılan tutarları gösteren belgeler, emekli aylığı söz konusuysa SGK aylık bilgileri ve hesap dökümleri eklenmelidir. Mahkeme şikâyeti haklı bulursa haczin kaldırılmasına veya kesinti oranının düzeltilmesine karar verir.
Vergi dairesi gibi kamu alacaklıları tarafından yapılan hacizler ise 6183 sayılı Kanun’a tabidir ve izlenecek yol farklıdır. Bu konuyu Vergi Borcu Ödenmezse Ne Olur? yazımızda ele aldık.
Sık Sorulan Sorular
Maaşıma haciz geldi, işverenim beni işten çıkarabilir mi?
Maaşa haciz konulması tek başına işçinin iş sözleşmesinin feshi için haklı bir neden değildir. İşverenin haciz yazısına uymak dışında bir yükümlülüğü yoktur; haciz nedeniyle yapılan fesih, işçinin iş güvencesi kapsamındaki haklarına göre değerlendirilir.
Haciz varken yeni bir işe girersem ne olur?
Alacaklı, yeni işvereni öğrendiğinde o işverene de haciz yazısı gönderilmesini isteyebilir. Haciz, borç tamamen ödenene veya takip başka bir sebeple sona erene kadar sürer.
Adli tatilde maaş haczi devam eder mi?
Adli tatil icra takiplerini kural olarak durdurmaz; işverenin kesinti yapma yükümlülüğü devam eder. Adli tatilin davalara etkisi için Adli Tatilde Görülen Davalar yazımıza bakabilirsiniz.
Borcu taksitle ödemek için alacaklıyla anlaşabilir miyim?
Evet. Alacaklıyla yapılacak bir ödeme planı veya icra dairesinde verilen taahhüt ile ödeme takvimi belirlenebilir. Anlaşmanın icra dosyasına yazılı olarak bildirilmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önüne geçer.
Sonuç
Maaş haczinde temel kural, çalışanın net maaşının dörtte birinin haczedilebilmesi ve birden fazla dosya olsa bile kesintinin artmayıp hacizlerin sıraya girmesidir. Nafaka alacakları önceliklidir; emekli aylığı ise nafaka ve kurum alacakları dışında, usulüne uygun bir muvafakat olmadan haczedilemez. Kanuni sınırları aşan bir kesinti fark edildiğinde 7 günlük şikâyet süresinin kaçırılmaması önemlidir.
Maaş haczi ve icra takiplerine ilişkin sorularınız için online randevu formu aracılığıyla veya 0532 449 16 01 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Yazar: Av. Sercan Coşkun Kulak
Bursa Barosu’na kayıtlı avukat (sicil no: 8140, baro kaydını doğrulayın); eski hâkim. Avukatlığa başlamadan önce Ankara ve Kayseri’de idare mahkemesinde, İstanbul’da vergi mahkemesinde hâkim olarak görev yapmıştır. Özgeçmişi ve akademik çalışmaları için profil sayfasını inceleyebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.






Comments are closed