Av. Sercan Coşkun Kulak (Eski Hâkim) · Son güncelleme: Kasım 2026
Konut kiralarında kiracı, sözleşme süresi bitti diye kendiliğinden evi boşaltmak zorunda değildir; ev sahibinin kiracıyı çıkarabilmesi ancak kanunda sayılan sebeplerden birine dayanmasıyla mümkündür. Bu sebeplerin her biri için ayrı ve kısa süreler öngörülmüştür; sürenin kaçırılması, haklı bir tahliye talebini de sonuçsuz bırakabilir. Bu yazıda ev sahibinin hangi durumlarda tahliye isteyebileceğini, hangi sürelere uyması gerektiğini ve kiracının nelere dikkat etmesi gerektiğini anlatıyoruz.
İlgili yazılar: Kiracı ve Ev Sahibi Hakları · İş Davalarında Zorunlu Arabuluculuk · Maaş Haczi: Maaşın Ne Kadarı Haczedilebilir?
Kısaca
- Konut kirasında sözleşme süresinin bitmesi tek başına tahliye sebebi değildir; kiracı çıkmazsa sözleşme bir yıl uzar.
- İhtiyaç, yeniden inşa, tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar gibi sebeplerin çoğunda dava veya takip için süre bir aydır.
- Kira on yıllık uzama süresini doldurduysa ev sahibi, uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sebep göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir.
- Kira ödenmezse konut kiralarında kiracıya yazılı olarak en az 30 gün ödeme süresi verilmelidir.
- Tahliye davalarından önce arabulucuya başvurmak zorunludur; icra yoluyla tahliye ise bu zorunluluğun dışındadır.
İçindekiler
- Sözleşme Süresinin Bitmesi Neden Yetmez?
- On Yıllık Uzama Süresinin Dolması
- Ev Sahibinin veya Yakınının Konut İhtiyacı
- Yeniden İnşa veya Esaslı Onarım
- Yeni Malikin Tahliye Hakkı
- Tahliye Taahhüdü
- Kiranın Ödenmemesi: Temerrüt ve İki Haklı İhtar
- Kiracının veya Eşinin Kendi Konutunun Bulunması
- Arabuluculuk ve Görevli Mahkeme
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
Sözleşme Süresinin Bitmesi Neden Yetmez?
Türk Borçlar Kanunu konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıyı korur. Belirli süreli bir sözleşmede kiracı, süre bitiminden en az 15 gün önce çıkacağını bildirmezse sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır. Ev sahibi ise yalnızca sürenin dolduğunu ileri sürerek sözleşmeyi feshedemez (TBK m.347). Bu nedenle “kontrat bitti, evi boşaltın” şeklindeki bir bildirim, tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Ev sahibinin aşağıda anlatılan sebeplerden birine dayanması ve ilgili süreye uyması gerekir.
Bu kurallar kiracı aleyhine sözleşmeyle değiştirilemez. Sözleşmeye “süre sonunda kiracı evi boşaltır” gibi bir hüküm konulmuş olması, kanundaki korumayı ortadan kaldırmaz.
On Yıllık Uzama Süresinin Dolması
Belirli süreli sözleşmenin asıl süresi bittikten sonra yıllık uzamalarla geçen süre on yılı doldurmuşsa, ev sahibi herhangi bir gerekçe göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir. Bunun için on yıllık uzama süresinin sonunda, izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce kiracıya bildirimde bulunulması gerekir. Örneğin sözleşme 1 Mayıs 2015’te beş yıl süreyle yapılmışsa, beş yıllık asıl süre 2020’de biter; on yıllık uzama süresi ise bunun üzerine eklenir. Bu nedenle on yılın hesabında sözleşmenin ilk başlangıç tarihi değil, asıl sürenin sona erdiği tarih esas alınır.
Belirsiz süreli sözleşmelerde ise kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra ev sahibi genel fesih hükümlerine göre sözleşmeyi feshedebilir. Bildirim süresine uyulmazsa fesih bir sonraki uzama yılının sonuna kayar.
Ev Sahibinin veya Yakınının Konut İhtiyacı
Ev sahibi, kiralanan konutu kendisi, eşi, çocukları ve torunları, anne-babası gibi üstsoyu ya da kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler için kullanma zorunluluğu varsa tahliye davası açabilir (TBK m.350). İhtiyacın gerçek, samimi ve sürekli olması gerekir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre yalnızca ileride doğabilecek bir ihtimal veya kirayı artırmak amacıyla ileri sürülen bir ihtiyaç yeterli sayılmaz; mahkeme tanık, belge ve keşif gibi delillerle ihtiyacın varlığını araştırır.
Dava, belirli süreli sözleşmelerde sürenin bitiminden itibaren bir ay içinde açılmalıdır. Ev sahibi, bu bir aylık süre içinde dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirirse dava açma süresi bir kira yılı uzar (TBK m.353).
İhtiyaç sebebiyle tahliye edilen konut, haklı bir sebep olmadıkça üç yıl geçmeden eski kiracıdan başkasına kiralanamaz. Bu yasağa aykırı davranan ev sahibi, eski kiracıya son kira yılında ödenen bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat öder (TBK m.355).
Yeniden İnşa veya Esaslı Onarım
Binanın yıkılıp yeniden yapılması ya da kullanımı imkânsız kılan esaslı bir onarım, genişletme veya değişiklik gerekiyorsa ev sahibi yine bir aylık süre içinde tahliye davası açabilir (TBK m.350). Bu sebebe dayanan ev sahibinin projesini, ruhsat başvurusunu ve işin kiracı içerideyken yapılamayacağını ortaya koyması beklenir. Yeniden inşa veya onarımdan sonra eski kiracının, uygun koşullarla yeniden kiracı olmada öncelik hakkı vardır.
Yeni Malikin Tahliye Hakkı
Konutu sonradan satın alan kişi, kira sözleşmesiyle bağlıdır; ancak kendisi veya yakınları için konut ihtiyacı varsa kanun ona özel bir yol tanır. Yeni malik, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde kiracıya durumu yazılı olarak bildirirse, altı ay sonra açacağı davayla sözleşmeyi sona erdirebilir. Bu bildirimi yapmamışsa, sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açma imkânı da vardır (TBK m.351). Uygulamada en sık yapılan hata, tapu devrinden sonraki bir aylık bildirim süresinin kaçırılmasıdır.
Tahliye Taahhüdü
Kiracı, kiralananı belli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlenmiş ve o tarihte boşaltmamışsa, ev sahibi taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde icra takibi başlatabilir veya dava açabilir (TBK m.352/1). Taahhüdün geçerli olması için konutun kiracıya tesliminden sonra verilmiş olması ve belirli bir boşaltma tarihi içermesi gerekir. Sözleşmeyle aynı gün imzalatılan tahliye taahhütleri, kiracının baskı altında imzaladığı kabul edildiğinden uygulamada çoğu zaman geçersiz sayılır.
Taahhüt tarihi boş bırakılmış ve sonradan ev sahibince doldurulmuşsa ya da imza inkâr ediliyorsa, bu itirazların icra veya dava aşamasında süresi içinde ileri sürülmesi önemlidir.
Kiranın Ödenmemesi: Temerrüt ve İki Haklı İhtar
Ödeme süresi verilerek fesih
Kiracı kirayı veya aidat gibi yan giderleri ödemezse ev sahibi, yazılı olarak süre verip bu süre içinde ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az 30 gündür (TBK m.315). Uygulamada bu ihtar çoğunlukla icra takibindeki ödeme emriyle birlikte yapılır; kiracı süresinde ödemez ve itiraz da etmezse, ev sahibi icra mahkemesinden tahliye isteyebilir.
Bir kira yılında iki haklı ihtar
Kiracı bir kira yılı içinde kirayı iki kez geciktirir ve ev sahibi her biri için yazılı ihtar gönderirse, bu iki ihtar “haklı” sayıldığında ev sahibi, ihtarların yapıldığı kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açabilir (TBK m.352/2). İhtar gönderildikten sonra kiranın ödenmiş olması, ihtarın haklılığını ortadan kaldırmaz. Kiracı için önemli olan, kirayı sözleşmede belirtilen günde ve tercihen banka aracılığıyla, açıklamasıyla birlikte ödemektir.
Kiracının veya Eşinin Kendi Konutunun Bulunması
Kiracının veya birlikte yaşadığı eşinin aynı ilçe ya da belde sınırları içinde oturmaya elverişli bir konutu varsa ve ev sahibi bunu sözleşme kurulurken bilmiyorsa, ev sahibi sözleşmenin bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açabilir (TBK m.352/3). Konutun gerçekten oturmaya elverişli olması gerekir; hisseli bir taşınmaz veya başkasının kullanımındaki bir konut her zaman bu sonucu doğurmaz.
Arabuluculuk ve Görevli Mahkeme
1 Eylül 2023’ten bu yana kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B). İhtiyaç, yeniden inşa, yeni malik, iki haklı ihtar ve on yıllık uzama sebebiyle açılacak tahliye davaları bu kapsamdadır. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla birlikte sulh hukuk mahkemesinde dava açılır. Arabulucuya başvurulduğu tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar hak düşürücü süreler işlemez.
İcra İflas Kanunu’na göre ilamsız icra yoluyla tahliye istenmesi, yani kira alacağı veya tahliye taahhüdüne dayanan icra takipleri ise zorunlu arabuluculuğun dışındadır. Hangi yolun seçileceği, eldeki belgelere ve sürelere göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Ev sahibi noterden ihtar çekerse kiracı evi boşaltmak zorunda mı?
Hayır. İhtarname tek başına tahliye sonucu doğurmaz; ev sahibinin kanuni bir sebebe dayanması ve süresi içinde icra takibi başlatması ya da dava açması gerekir. Ancak kira borcuna ilişkin bir ihtar varsa, verilen süre içinde ödeme yapılmaması tahliyeye yol açabilir. Bu nedenle ihtarnamenin içeriği dikkatle okunmalıdır.
On yılını dolduran kiracı her durumda çıkarılabilir mi?
On yıllık uzama süresi dolduktan sonra ev sahibinin sebep göstermesine gerek yoktur; ancak uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirim yapılması şarttır. Bildirim süresine uyulmazsa fesih bir sonraki uzama yılının sonunda hüküm doğurur.
Tahliye davası ne kadar sürer?
Süre; mahkemenin iş yüküne, delillerin niteliğine ve kanun yoluna başvurulup başvurulmadığına göre değişir. Arabuluculuk aşaması da genellikle birkaç hafta sürer. Kesin bir süre vermek mümkün değildir.
Ev sahibi kiracının eşyalarını dışarı çıkarabilir veya kilidi değiştirebilir mi?
Hayır. Tahliye ancak mahkeme kararı veya icra yoluyla, icra dairesi eliyle yapılabilir. Ev sahibinin kendiliğinden kilit değiştirmesi, elektrik veya suyu kestirmesi hukuka aykırıdır ve hem hukuki hem cezai sorumluluk doğurabilir.
Sonuç
Konut kiralarında ev sahibi, kiracıyı ancak kanunda sayılan sebeplerle ve bu sebeplere bağlanan kısa süreler içinde çıkarabilir. İhtiyaç, yeniden inşa, tahliye taahhüdü ve iki haklı ihtarda süre çoğunlukla bir aydır; on yıllık uzamada ise üç aylık bildirim şartı aranır. Tahliye davalarından önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur. Kiracı açısından ise kiranın düzenli ve belgelenebilir şekilde ödenmesi ile gelen ihtarnamelere süresinde tepki verilmesi, en önemli güvencedir.
Tahliye ve kira uyuşmazlıklarına ilişkin sorularınız için Bursa Kira Avukatı sayfamızı inceleyebilir veya 0532 449 16 01 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Yazar: Av. Sercan Coşkun Kulak
Bursa Barosu’na kayıtlı avukat (sicil no: 8140, baro kaydını doğrulayın); eski hâkim. Avukatlığa başlamadan önce Ankara ve Kayseri’de idare mahkemesinde, İstanbul’da vergi mahkemesinde hâkim olarak görev yapmıştır. Özgeçmişi ve akademik çalışmaları için profil sayfasını inceleyebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.






Comments are closed