Şirketin ödenmeyen vergi borçları için kanuni temsilciye ödeme emri gönderilmesi, uygulamada en sık karşılaşılan vergi uyuşmazlıklarından biridir. Peki kanuni temsilci, görevden ayrıldıktan sonra ortaya çıkan vergi borçlarından da sorumlu mudur? Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu bu soruya açık bir cevap vermiştir.
Kanuni Dayanak: VUK m.10
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 10. maddesi şöyledir:
“Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir. Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklar, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır.”
Bu hükme göre tüzel kişilerin vergi ödevleri kanuni temsilcileri tarafından yerine getirilir. Kanuni temsilciler bu ödevleri yerine getirmezse, şirketin varlığından alınamayan vergi borçları kanuni temsilcinin malvarlığından tahsil edilebilir.
Kanuni Temsilcinin Sorumluluğu Kusura Dayalı ve İkincil Niteliktedir
Danıştay’ın yerleşik içtihadına göre VUK m.10’daki sorumluluk:
- Kusura dayalıdır: Kanuni temsilciden tahsil edilmek istenen alacağın, temsilcinin kanunen kendisine yüklenen ödevleri yerine getirmemesinden kaynaklanması gerekir.
- İkincil (tali) niteliktedir: Önce asıl borçlu şirketten tahsil yoluna gidilmeli, şirketin varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyeceği ortaya konulmalıdır.
Danıştay VDDK Kararı (22.11.2023, E:2022/1002, K:2023/1349)
Kararın konusu olan olayda, davacının kanuni temsilcilik sıfatı sona erdikten sonra şirket adına verilen beyannameler üzerine tahakkuk eden vergiler ödenmemiş ve bu borçlar için davacı adına ödeme emirleri düzenlenmiştir.
Kurul, davacının beyan üzerine tarh ve tahakkuk eden vergilerin tahakkuk tarihinde de vade tarihinde de şirketin kanuni temsilcisi olmadığını tespit etmiştir. Bu durumda vergi ödevinin yerine getirilmemesi davacının eyleminden kaynaklanmadığından, davacının VUK m.10 uyarınca sorumlu tutulamayacağına ve ödeme emirlerinin iptali gerektiğine karar vermiştir.
Sonuç
Şirket kanuni temsilcileri, görev yaptıkları dönemin dışında doğan ve vadesi gelen vergi borçlarından sorumlu tutulamaz. Kanuni temsilci adına ödeme emri düzenlendiğinde; borcun hangi döneme ait olduğu, temsilcilik süresi, şirketten tahsil imkânının araştırılıp araştırılmadığı ve temsilcinin kusurunun bulunup bulunmadığı dikkatle incelenmelidir. Ödeme emrine karşı dava açma süresi, tebliğden itibaren 15 gündür.
Vergi borcundan kaynaklanan ödeme emri ve haciz işlemlerinde hukuki destek için Bursa Vergi Avukatı sayfamızı inceleyebilir veya 0532 449 16 01 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. İlgili yazılarımız: Şirketten Tahsil Edilemeyen Vergi Borcunun Kanuni Temsilciden Tahsili, Yapılandırılan Vergi Borçlarında Eski Kanuni Temsilci.
