Av. Sercan Coşkun Kulak · Son güncelleme: 1 Ekim 2026
Bazı işverenler prim yükünü azaltmak için işçinin ücretini SGK’ya gerçekte olduğundan düşük, çoğu zaman asgari ücret üzerinden bildirir ve aradaki farkı elden öder. Bu uygulama, işçinin emekli aylığından işsizlik ödeneğine kadar pek çok hakkını doğrudan etkiler. Bu yazıda eksik bildirimin sonuçlarını ve işçinin başvurabileceği yolları anlatıyoruz.
Eksik Bildirimin İşçiye Etkileri
- Emekli aylığı: Aylık, prime esas kazançlar üzerinden hesaplandığından düşük bildirim daha düşük emekli aylığı anlamına gelir.
- İşsizlik ödeneği, rapor parası ve diğer ödenekler: Bildirilen kazanç üzerinden hesaplandığından eksik ödenir.
- Kıdem ve ihbar tazminatı: Tazminatlar aslında işçinin gerçek ücreti üzerinden hesaplanmalıdır. Ancak işveren bordrodaki düşük ücreti esas alarak ödeme yapar; işçinin gerçek ücretini ispat etmesi gerekir.
İşçinin Başvurabileceği Yollar
1. Haklı nedenle fesih
Ücretin SGK’ya eksik bildirilmesi, işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme ve kıdem tazminatını talep etme imkânı verir. Fesih bildiriminde bu sebebin açıkça yazılması önemlidir.
2. Ücret farkı ve tazminat alacakları
Gerçek ücret ile bildirilen ücret arasındaki farktan doğan kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacakları için, önce zorunlu arabuluculuğa başvurulur, anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır. Bu alacaklarda zamanaşımı süresi 5 yıldır.
3. Hizmet (prime esas kazanç) tespiti davası
İşçinin SGK kayıtlarının gerçek ücrete göre düzeltilmesi için iş mahkemesinde, SGK’yı da davaya dâhil ederek tespit davası açılabilir. Bu dava, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır (5510 s.K. m.86/8). Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve kaçırılırsa geçmiş dönem kazançları düzeltilemez. Hizmet tespiti davalarında arabulucuya başvuru şartı yoktur.
4. SGK’ya şikâyet
İşçi, eksik bildirimi SGK’ya şikâyet edebilir. Kurumun denetimi sonucunda eksik primler işverenden tahsil edilir ve işverene idari para cezası uygulanır.
Gerçek Ücret Nasıl İspat Edilir?
- Banka hesabına yapılan ödemeler ve elden ödemelere ilişkin kayıtlar,
- İşveren ile yapılan yazışmalar, mesajlar ve ücret pusulaları,
- Aynı işyerinde çalışan tanıkların beyanları,
- Meslek kuruluşlarından alınan emsal ücret araştırmaları.
Sonuç
Ücretin düşük bildirilmesi, işçinin bugünkü değil gelecekteki haklarını da etkiler. Hizmet tespiti davasındaki 5 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle, eksik bildirim fark edildiğinde gecikmeden harekete geçilmesi gerekir.
İşçilik alacakları, işe iade ve SGK uyuşmazlıklarında hukuki destek için Bursa İşçi Avukatı sayfamızı inceleyebilir veya 0532 449 16 01 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
