Eski hâkim Av. Sercan Coşkun Kulak; Bursa'da iş, ceza, aile, gayrimenkul ve tazminat davalarının yanı sıra vergi ve idare uyuşmazlıklarında avukatlık hizmeti vermektedir.

Riskli Yapı Tespitine İtiraz: Süresi, Nereye Yapılır ve İptal Davası

Riskli Yapı Tespitine İtiraz: Süresi, Nereye Yapılır ve İptal Davası

Av. Sercan Coşkun Kulak · Son güncelleme: Kasım 2026

Riskli yapı tespitine itiraz, binası riskli ilan edilen malikin bu sonuca karşı kullanabileceği ilk ve en kısa süreli hukuki yoldur. 6306 sayılı Kanun, itiraz için yalnızca on beş günlük bir süre tanır; bu sürenin kaçırılması tespitin kesinleşmesine ve yıkım sürecinin başlamasına yol açabilir. Bu yazıda itirazın süresini, nereye ve kim tarafından yapılacağını, teknik heyet aşamasını ve sonrasında açılabilecek iptal davasını sade bir dille ele alıyoruz.

Kısaca

  • Riskli yapı tespitine karşı on beş gün içinde itiraz edilebilir; süre, muhtarlıktaki on beş günlük ilanın son gününden itibaren işler.
  • İtiraz, yapının bulunduğu ildeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne (yetki devri varsa ilgili belediyeye) dilekçeyle yapılır.
  • İtiraz hakkı yönetmelikte yapı malikleri, kanuni temsilcileri ve vefat hâlinde mirasçılarla sınırlandırılmıştır; kiracının itirazı işleme alınmaz.
  • İtirazlar, üniversite öğretim üyeleri ile Bakanlık/Başkanlık personelinden oluşan teknik heyetlerce incelenir.
  • 6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen işlemlere karşı dava açma süresi otuz gündür; genel 60 günlük süre uygulanmaz.
  • Tespit kesinleşirse maliklere yıkım için en fazla doksan gün süre verilir.

Riskli Yapı Tespiti Nedir, Kim Yaptırır?

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 2. maddesine göre riskli yapı; riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Dolayısıyla bir binanın riskli sayılması için yaşının eski olması tek başına yeterli değildir; tespitin bilimsel ve teknik verilere dayanması gerekir.

Kanun’un 3. maddesi, 7/11/2023 tarihli ve 7471 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenmiştir. Buna göre riskli yapı tespiti, masrafları kendilerine ait olmak üzere öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılır. Başkanlık veya İdare (belediye) tespiti resen yapabilir ya da maliklere süre vererek yaptırılmasını isteyebilir; süre içinde yaptırılmazsa tespit idarece yapılır veya yaptırılır. Tespitin engellenmesi hâlinde mülki amirin yazılı izniyle kolluk desteği alınarak kapalı alanların açtırılması da mümkündür.

Uygulama Yönetmeliği’nin 7. maddesi ayrıca önemli bir sınırlama getirir: itiraz veya yargı kararı üzerine yeniden rapor düzenlenmesi gibi istisnalar dışında, her yapı için yalnızca bir riskli yapı tespit raporu düzenlenebilir. İnşaat hâlinde olup ikamet edilmeyen yapılar ile metruk veya yapı bütünlüğü başka bir sebeple bozulmuş yapılar ise riskli yapı tespitine konu edilmez. Bu nedenle tespitin hangi yapı için, kimin talebiyle ve hangi teknik verilerle yapıldığı itiraz aşamasında ilk incelenmesi gereken konulardır.

Kentsel dönüşümün genel hukuki çerçevesi ve sonraki aşamalar (kat karşılığı sözleşme, salt çoğunluk kararı gibi) için Bursa Kentsel Dönüşüm Avukatı sayfamıza da bakabilirsiniz.

Riskli Yapı Tespiti Maliklere Nasıl Bildirilir?

İtiraz süresinin ne zaman başladığını anlamak için önce bildirim usulünü bilmek gerekir. Kanun’un 3. maddesinin ikinci fıkrasına göre riskli yapılar, tespit tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenmek üzere tapu müdürlüğüne bildirilir. Ayrıca tespite ilişkin bilgileri içeren tutanak:

  • yapıya asılır,
  • maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirilir,
  • ilgili muhtarlıkta on beş gün süreyle ilan edilir,
  • Başkanlığın internet sayfasında da on beş gün süreyle ilan edilir.

Kanun’a göre riskli yapı tespit işlemi, muhtarlıkta yapılan ilanın son günü ayni ve şahsi hak sahiplerine tebliğ edilmiş sayılır. Yani malikin tutanağı fiilen görüp görmemesi, kural olarak sürenin işlemesini engellemez. Binaya asılan kâğıtları ve e-Devlet bildirimlerini düzenli takip etmek bu nedenle önemlidir.

Riskli Yapı Tespitine İtiraz Süresi Ne Kadar?

Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrası, riskli yapı tespitlerine karşı maliklerce veya kanuni temsilcilerince on beş gün içinde itiraz edilebileceğini öngörür. Uygulama Yönetmeliği’nin 7. maddesinin beşinci fıkrası bu sürenin başlangıcını netleştirir: süre, ilgili muhtarlıkta yapılan ilanın son gününden itibaren işler.

Uygulamada karışıklık şu noktada çıkar: muhtarlıktaki ilan on beş gün sürer ve ilanın son günü tebliğ tarihi sayılır; itiraz için on beş günlük süre bundan sonra başlar. Dolayısıyla tutanağın binaya asıldığı gün ile itiraz süresinin sona erdiği gün arasında yaklaşık bir aylık bir zaman dilimi bulunabilir. Bununla birlikte ilan tarihlerinin muhtarlıktan ve e-Devlet kaydından teyit edilmesi, hesaplamanın tahminle yapılmaması gerekir.

Yönetmeliğe göre süresi içinde yapılmayan itirazlar işleme alınmaz. Süre geçtiğinde tespit, itiraz yönünden kesinleşmiş olur ve Müdürlük yıkım için İdareye yazı yazar.

Riskli Yapı Tespitine İtiraz Nereye ve Nasıl Yapılır?

Uygulama Yönetmeliği’nin 7/5. maddesine göre itiraz, yapının bulunduğu yerdeki Müdürlüğe, yani Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne verilecek bir dilekçe ile yapılır. Yetki devri yapılmış yerlerde itiraz dilekçesi ilgili İdareye (belediyeye) verilir. Bursa’da yapılacak bir itirazda, yetki devri bulunup bulunmadığının başvurudan önce İl Müdürlüğünden teyit edilmesi yararlı olur.

Google’da sıkça aranan “riskli yapı tespitine itiraz e-Devlet” sorusuna gelince: Kanun ve Yönetmelik, tespitin maliklere e-Devlet üzerinden bildirilmesini düzenler; itirazın kendisi ise Yönetmelikte dilekçe ile yapılacak bir başvuru olarak öngörülmüştür. İtirazın hangi kanaldan yapıldığına bakılmaksızın, dilekçenin süresi içinde kayda girdiğini gösteren evrak numarasının veya alındı belgesinin saklanması önemlidir.

Riskli yapı tespitine itiraz dilekçesinde neler yer almalı?

  • İtiraz edenin kimlik bilgileri ve tapudaki malik sıfatını gösteren bilgiler (ada, parsel, bağımsız bölüm),
  • Yapının adresi ve tespit tutanağındaki bilgiler,
  • Tespitin hangi tarihte ilan edildiği ve itirazın süresinde olduğu,
  • Tespite yönelik usul ve teknik itirazların gerekçeleriyle birlikte açıklanması,
  • Varsa bağımsız bir mühendislik değerlendirmesi, eski proje, ruhsat ve iskân belgeleri gibi destekleyici belgeler,
  • Tespitin kaldırılması ve teknik heyet tarafından yeniden değerlendirme yapılması talebi.

İnternette dolaşan hazır dilekçe örnekleri her binanın teknik durumuna uymaz. Teknik heyet raporu inceleyeceği için, genel ifadeler yerine raporun hangi noktasının neden hatalı olduğunun somut biçimde gösterilmesi itirazın değerlendirilmesinde belirleyicidir.

Riskli Yapı Tespitine Kimler İtiraz Edebilir?

Kanun, itiraz hakkını “malikler veya kanuni temsilcileri” ile sınırlar. Yönetmelik daha da açıktır: yapı malikince veya malikin vefat etmiş olması hâlinde mirasçılarınca yapılmayan itirazlar işleme alınmaz. Buna göre:

  • Kat malikleri ve paydaşlar: Her malik kendi adına itiraz edebilir; diğer maliklerin itiraz etmesi beklenmek zorunda değildir.
  • Kanuni temsilciler: Velayet veya vesayet altındaki malikler adına kanuni temsilci itiraz edebilir; şirket maliklerde şirketi temsile yetkili kişiler itiraz eder.
  • Mirasçılar: Malik vefat etmişse mirasçılar itiraz hakkını kullanabilir.

Riskli yapı tespitine kiracı itiraz edebilir mi?

Yönetmelik itiraz hakkını maliklerle sınırladığından, kiracının teknik heyete itirazı işleme alınmaz. Kiracının idari yargıda doğrudan dava açıp açamayacağı ise işlemin kiracının menfaatini ne ölçüde etkilediğine bağlı olarak mahkemece değerlendirilen bir dava ehliyeti meselesidir. Kiracılar açısından daha sık gündeme gelen konular; tahliye süreci, kira yardımı ve kira sözleşmesinin akıbetidir. Kira ilişkisine dair genel tahliye sebepleri için kiracı tahliye sebepleri yazımıza bakabilirsiniz.

Teknik Heyet İtirazı Nasıl İnceler?

Kanun’un 3. maddesine göre itirazlar, Başkanlığın talebi üzerine üniversitelerce ilgili meslek disiplini öğretim üyeleri arasından görevlendirilecek dört ve Bakanlıkta/Başkanlıkta görevli üç kişinin katılımıyla oluşturulan teknik heyetler tarafından incelenip karara bağlanır. Yapının bulunduğu ilde teknik heyet kurulmamışsa, itiraz dilekçesi ve rapor o il için yetkilendirilmiş teknik heyetin bulunduğu ildeki Müdürlüğe gönderilir.

Teknik heyet incelemesi sonunda iki ihtimal vardır:

  • İtirazın kabulü: Tespit sonucu değişirse durum tapu müdürlüğüne bildirilir ve beyanlar hanesindeki riskli yapı belirtmesi buna göre düzeltilir. Yönetmelik, itiraz üzerine yeniden rapor düzenlenmesine de imkân tanır.
  • İtirazın reddi: Tespit kesinleşir ve Müdürlük, tebligatların yapılmasını ve yapının yıktırılmasını İdareden ister.

Teknik heyet kararı da 6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilmiş bir idari işlemdir ve idari yargı denetimine tabidir. İdari işlemlerin gerekçeli olması gerektiğine ilişkin genel ilkeler için idari işlemde gerekçe zorunluluğu yazımız fikir verebilir.

İtirazda Hangi Hususlar İleri Sürülebilir?

Riskli yapı tespiti esasen teknik bir değerlendirme olduğu için itirazın gücü, raporun teknik ve usulî açıdan ne kadar somut biçimde eleştirilebildiğine bağlıdır. Uygulamada sık karşılaşılan itiraz başlıkları şunlardır:

Usule ilişkin itirazlar

  • Tespitin, Başkanlıkça lisanslandırılmamış veya lisansı askıda olan bir kuruluşça yapılması,
  • Tespitin yapı maliki olmayan birinin talebiyle yapılması (Kanun’un 3/8. maddesi bunu lisanslı kuruluş için yaptırım sebebi saymıştır),
  • Aynı yapı hakkında daha önce rapor düzenlenmişken, Yönetmelikteki istisnalar dışında ikinci bir rapor düzenlenmesi,
  • Tespite konu edilemeyecek bir yapı (inşaat hâlinde ve ikamet edilmeyen yapı gibi) hakkında rapor düzenlenmesi,
  • Raporda yapının Ulusal Adres Veri Tabanındaki adresinin ve bina kodunun bulunmaması.

Teknik içeriğe ilişkin itirazlar

  • Yapıda gerçek bir teknik inceleme yapılmadan rapor hazırlandığı iddiası,
  • Beton numunelerinin (karot) sayısı, alındığı elemanlar veya laboratuvar sonuçlarına ilişkin hatalar,
  • Yapıya ilişkin verilerin eksik veya yanlış alınarak hesap yapılması,
  • Kat adedi, kullanım amacı, zemin bilgileri gibi girdilerin yapının gerçek durumuyla uyuşmaması.

Teknik itirazların bir inşaat mühendisinin desteğiyle hazırlanması çoğu zaman gerekir. Hukuki değerlendirme ise süreler, yetki, usul ve sonraki dava aşaması bakımından önem taşır.

Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davası Nasıl Açılır?

Riskli yapı tespitine karşı dava açma süresi ne kadar?

Kanun’un 6. maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre, bu Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca dava açılabilir. İYUK’un 7. maddesindeki genel 60 günlük süre, özel kanunda ayrı süre öngörüldüğü için burada uygulanmaz. Bu, idari yargıdaki en sık hak kayıplarından birinin kaynağıdır.

İtiraz yoluna başvurulmuşsa uygulamada dava, teknik heyet kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde açılır. İtiraz edilmeden doğrudan dava açılmak istenmesi hâlinde ise sürenin, tespitin tebliğ edilmiş sayıldığı tarihten (muhtarlık ilanının son günü) hesaplanması gerekebilir. İtiraz yolunun dava açmadan önce zorunlu olup olmadığı ve sürelerin hesabı konusunda somut olayın ayrıntıları belirleyici olduğundan, en güvenli yol on beş günlük itiraz süresini kaçırmamak ve teknik heyet kararından sonra otuz günlük dava süresini titizlikle takip etmektir.

Hangi mahkemede dava açılır?

İYUK’un 34. maddesine göre imar, kamulaştırma, yıkım gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasından doğan idari davalarda yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir. Bursa’daki bir yapı için dava Bursa idare mahkemelerinde görülür. İdare mahkemesi kararlarına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m. 45).

Not: İYUK’un 20/A maddesindeki ivedi yargılama usulü, 6306 sayılı Kanun bakımından yalnızca Cumhurbaşkanı kararlarına (örneğin riskli alan ilanı) uygulanır; tek bir binaya ilişkin riskli yapı tespiti bu kapsamda sayılmamıştır.

Dava açmak yıkımı durdurur mu?

İYUK’un 27. maddesi uyarınca dava açılması, işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. 6306 sayılı Kanun’un ilk hâlinde bu Kanun kapsamındaki davalarda yürütmenin durdurulması kararı verilemeyeceğine dair bir hüküm bulunuyordu; bu hüküm Anayasa Mahkemesinin 27/2/2014 tarihli, E.2012/87, K.2014/41 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bugün mahkeme, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde yürütmenin durdurulmasına karar verebilir. Bu kurumun ayrıntıları için idari yargıda yürütmenin durdurulması yazımızı inceleyebilirsiniz.

Davada bilirkişi incelemesi yapılır mı?

Riskli yapı tespiti teknik bilgi gerektirdiğinden, idare mahkemeleri uygulamada çoğunlukla inşaat mühendisi ve ilgili meslek dallarından bilirkişi incelemesi yaptırır, gerektiğinde keşif yapar. Danıştay’ın yerleşik içtihadına göre teknik bilgi gerektiren konularda mahkemenin, uyuşmazlığı yeterli bir bilirkişi incelemesi yapmadan çözmesi kural olarak eksik inceleme sayılır. Mahkeme kararı tespiti iptal ederse, Yönetmelik uyarınca durum tapu müdürlüğüne bildirilir. İdarenin mahkeme kararlarını uygulamaması hâlinde izlenebilecek yollar için idari yargı kararlarının uygulanmaması yazımıza bakabilirsiniz.

Riskli Yapı Sürecinde Süreler Tablosu

AşamaSüreBaşlangıçDayanak
Riskli yapının tapuya bildirilmesiEn geç 10 iş günüTespit tarihi6306 s. K. m. 3/2
Muhtarlıkta ilan15 günİlanın asılması6306 s. K. m. 3/2
Tebliğ tarihi—Muhtarlık ilanının son günü6306 s. K. m. 3/2
Teknik heyete itiraz15 günMuhtarlık ilanının son günü6306 s. K. m. 3/1; Yön. m. 7/5
İdare mahkemesinde iptal davası30 günİşlemin tebliği6306 s. K. m. 6/9
Kesinleşen tespitte yıkım için maliklere verilen süreEn fazla 90 günİdarenin bildirimi6306 s. K. m. 5/3
İdare mahkemesi kararına istinaf30 günKararın tebliği2577 s. İYUK m. 45

Riskli Yapı Tespiti Kesinleşirse Ne Olur?

İtiraz edilmemesi veya itirazın reddedilmesiyle tespit kesinleşir. Bundan sonraki adımlar Kanun’un 5. maddesi ve Yönetmelik’in 8. maddesinde düzenlenmiştir:

  • Yıkım için süre: İdare, maliklere doksan günden fazla olmamak üzere süre vererek yapının tahliyesini ve yıktırılmasını ister; süre içinde yıktırılmazsa yapının idari makamlarca tahliye edilip yıktırılacağını bildirir.
  • Tebligat usulü: Tahliye ve yıkıma ilişkin tutanak da yapıya asılır, e-Devlet’ten bildirilir ve muhtarlıkta on beş gün ilan edilir; ilanın son günü tebliğ tarihi sayılır.
  • İdari yıkım: Maliklerce yıktırılmayan yapılar mülki amire bildirilir; tahliye ve yıkım kolluk desteğiyle yapılır veya yaptırılır.
  • Masraflar: İdarece yapılan veya yaptırılan tespit, tahliye ve yıkım masrafları maliklerden hisseleri oranında 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil edilir.
  • Güçlendirme: Yıkım yerine güçlendirme istenmesi hâlinde, yıkım için verilen süre içinde güçlendirmenin teknik olarak mümkün olduğunun tespit ettirilmesi, Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesinin ikinci fıkrasına uygun karar alınması, proje hazırlatılması ve ruhsat alınması gerekir.

Yönetmelik’in 8/3-c bendinde düzenlenen, süre içinde yıktırılmayan riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz hizmetinin kesilmesine ilişkin hükmün yürütmesi, Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki nota göre Danıştay Dördüncü Dairesinin 12/2/2026 tarihli kararıyla durdurulmuştur. Bu konuda güncel durumun başvuru tarihinde ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Yıkım ve imar mevzuatına aykırılık nedeniyle verilen yıkım kararları farklı bir hukuki rejime tabidir; bu konuda İmar Kanunu 32 ve 42. madde yazımız ile yapı kayıt belgesi ve yıkım kararı hakkındaki karar incelememiz yol gösterici olabilir. Riskli yapının yıkılmasından sonra arsa üzerinde yürütülecek kat karşılığı inşaat süreçlerinde tapu güvenliğine ilişkin bir örnek için Yargıtay İBBGK kararı incelememize bakabilirsiniz. İmar uyuşmazlıklarına ilişkin genel bilgi Bursa İmar Avukatı, tapu ve mülkiyet uyuşmazlıklarına ilişkin genel bilgi ise Bursa Gayrimenkul Avukatı sayfamızda yer almaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Riskli yapı tespitine itiraz süresi ne zaman başlar?

İtiraz süresi on beş gündür ve muhtarlıkta yapılan on beş günlük ilanın son gününden itibaren işlemeye başlar; tutanağın binaya asıldığı gün başlangıç olarak kabul edilmez.

Riskli yapı tespitine itiraz nereye yapılır?

İtiraz, yapının bulunduğu ildeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne, yetki devri yapılmışsa ilgili belediyeye dilekçe ile yapılır.

Riskli yapı tespitine kiracı itiraz edebilir mi?

Hayır; Uygulama Yönetmeliği itiraz hakkını yapı malikleri, kanuni temsilcileri ve vefat hâlinde mirasçılarla sınırlamıştır, kiracının itirazı işleme alınmaz.

Riskli yapı tespitine karşı dava açma süresi ne kadar?

6306 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre bu Kanun uyarınca tesis edilen işlemlere karşı dava açma süresi tebliğden itibaren otuz gündür ve dava taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır.

Riskli yapı tespitine itiraz edilirse yıkım durur mu?

Yönetmeliğe göre yıkım talebi, itirazın reddedilmesi veya itiraz edilmemesiyle tespitin kesinleşmesinden sonra gündeme gelir; dava açılması ise yıkımı kendiliğinden durdurmaz, bunun için mahkemeden yürütmenin durdurulması kararı alınması gerekir.

Aynı bina için ikinci kez riskli yapı tespiti yaptırılabilir mi?

Kural olarak hayır; itiraz veya yargı kararı üzerine yeniden rapor gerekmesi, raporun gerçeğe aykırı düzenlendiğinin tespiti ve yapının risk durumunu etkileyen somut bir olay gibi istisnalar dışında her yapı için tek rapor düzenlenebilir.

Sonuç

Riskli yapı tespitine itiraz, kısa süreleri ve teknik içeriğiyle dikkat isteyen bir süreçtir. On beş günlük itiraz süresi muhtarlık ilanının son gününden itibaren işler; itiraz İl Müdürlüğüne dilekçeyle yapılır ve teknik heyetçe incelenir. Teknik heyet kararına veya 6306 sayılı Kanun kapsamındaki diğer işlemlere karşı dava açma süresi otuz gündür ve genel idari dava süresinden kısadır. İtiraz ve dava aşamalarında raporun usul ve teknik yönden somut olarak tartışılması, sürelerin ise ilan tarihleri üzerinden dikkatle hesaplanması gerekir.

Kaynaklar

Kentsel dönüşüm ve riskli yapı süreçlerine ilişkin genel bilgi için Bursa Kentsel Dönüşüm Avukatı ve Bursa İdare Hukuku Avukatı sayfalarımızı inceleyebilir veya 0532 449 16 01 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Yazar: Av. Sercan Coşkun Kulak

Bursa Barosu’na kayıtlı avukat (sicil no: 8140, baro kaydını doğrulayın); eski idare ve vergi mahkemesi hâkimi. Avukatlığa başlamadan önce Ankara ve Kayseri’de idare mahkemesinde, İstanbul’da vergi mahkemesinde hâkim olarak görev yapmıştır. Özgeçmişi ve akademik çalışmaları için profil sayfasını inceleyebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.

Comments are closed